 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
eng |
mk |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
BËHU I GJELBËR!
Çka mund të bëj unë që të jetoj jetë më
ekologjike? |
|
| Çka mund të bëni që të keni mënyrë më ekologjike të jetës?
Letër!
- Letra që nuk është shtypur nga njëra anë mund të përdoret edhe si letër për shënime. Për shembull: mbështilleni dhe prej saj bëni një fletore të vogël për të mbajtur porosi ose shënime.
- Mblidhni gazetat ditore dhe përpiquni të gjeni një firmë ose një organizatë që bën riciklimin e tyre.
- Përdorini gazetat për mbështjelljen e dhuratave. Bëhuni origjinal dhe kreativë!
- Shtypni letrat në të dyja anët! Të gjithë kompjuterët mund të rregullohen automatikisht për këtë funksion.
- Bëhuni i vetëdijshëm për atë që e shtypni. Nëse nuk keni nevojë për kopje të letrës nga porositë tuaja elektronike, mos i shtypni fare në letër!
- Në vend që t’i hidhni librat e vjetër që nuk ju duhen më, gjeni dikë që është i interesuar për ato.
Paketimi!
- Përdorni strajcë të pëlhurës kur shkoni për të blerë. Nëse harroni të merrni nga shtëpia, kërkoni qese letre në shitorja!
- Kur blini produkte, bëhuni i vetëdijshëm se cilat prej tyre janë paketuar në paketime të panevojshme. Zgjidhni ato që kanë paketim të thjeshtë. Nëse keni mundësi, zgjidhni prodhimet, paketimi i të cilave mund të riciklohet.
- Përdorni kutitë e mëdha të kartonit nga paketimet e teknikës së bardhë si kontejnerë për mbajtjen e gjërave të panevojshme. Ose, bëhuni kreativë dhe përdorini për ndonjë qëllim tjetër. Për shembull: kutia e ngjyrosur e paketimit të frigoriferit mund të bëhet një kështjellë e mirë për lojë.
- Përdorni kuti plastike që ta paketoni drekën për punë ose për shkollë.
Plastika!
- Zgjidhni pije në shishe të plastikës që kanë shenjë për riciklim (tre shigjeta që bëjnë një trekëndësh). Kjo shenjë nënkupton se shishja mund të riciklohet.
- Ndani shishet e plastikës nga mbeturinat e tjera. Nëse ka në lagjen tuaj ndonjë kontejner me shishe plastike, hidhni në to. Nëse nuk ka, mblidhni dhe afroni shishet e plastikës deri te kontejneri i rëndomtë, ngase mbledhësit joformalë i marrin dhe i dërgojë për riciklim.
- Shishet e plastikës mund të përdoren në mënyrë kreative për projekte artistike ose që të bëhen sende praktike në shtëpinë tuaj. Për shembull: 1. shishja e plastikës të cilës ia keni hequr pjesën e sipërme (qafën) mund të përdoret si mbajtëse e lapsave; 2. shishja e plastikës e mbushur me rërë është një mbajtëse e shkëlqyeshme e librave; 3. shishja e plastikës me qafë të shkurtuar mund të mbushet me dhé dhe të përdoret si saksi për lule, veçmas për të mbjellë fidanë; 4. Bëhuni kreativë! Nga shishet e plastikës mund të bëhen lodra dhe shumë gjëra interesante.
Energjia elektrike!
- Ndërroni dritat me fije volframi me drita kursyese!
- Mos e ndizni dritën nëse mjafton drita natyrore!
- ÇDOHERË fikni dritat kur dilni nga dhoma!
- NË FAKT, fikni të gjitha pajisjet që nuk i përdorni: televizor, kompjuter, radio, DVD etj.
- Hiqni nga rryma aparatet që nuk i përdorni – shumica e tyre shfrytëzojnë energji edhe kur nuk punojnë. Prandaj hiqni nga rryma!
- Mbylleni derën e frigoriferit sa më shpejt që mundeni. Shihni a është e mbyllur mirë.
- Ngrohni vetëm aq ujë sa keni nevojë – s’ka nevojë për më tepër!
- Fikeni bojlerin kur nuk keni nevojë!
- Gjeni mënyra që t’i përdorni burimet alternative të energjisë. Për shembull: përdorni energji diellore që të ngrohni ujë.
Ngrohja!
- Gjatë dimrit, kur është e lëshuar ngrohja, mbyllni dyert, ndërsa gjatë verës, kur është i lëshuar kondicioneri, mbyllni dritaret.
- Kur është shumë ngrohtë, në vend që ta hapni derën, ndaleni ngrohjen.
- Vishni veshje më të ngrohtë dhe pakësojeni ngrohjen.
- Vendosni foli pas kaloriferit që ta ruani ngrohjen.
- Përdorni perde ose roleta për dritare që gjatë dimrit ta mbani dhomën të ngrohtë, ndërsa gjatë verës të freskët.
- Mbillni drurë gjetherënëse në anën jugore të shtëpisë që gjatë verës të bëjnë hije, ndërsa gjatë dimrit t’i lëshojnë rrezet e diellit në shtëpi.
- Mbillni dru halorë në anën veriore të shtëpisë që gjatë dimrit ta keni shtëpinë më të ngrohtë.
- Nëse keni mundësi, përdorni materiale me ngjyrë të çelur për ta mbuluar shtëpinë.
Uji!
- Ndaleni çezmën kur nuk e përdorni! Për shembull: përdorni sa më pak ujë që mundeni derisa i lani dhëmbët me brushë, derisa i lani duart, derisa rruheni etj.
- Nëse keni mundësi, gjatë ujitjes përdorni ujë që nuk është i pijshëm.
- Bimët gjatë verës ujitni natën ose herët në mëngjes që ashtu të pakësohet avullimi gjatë ditës.
- Gjatë verës mos luani me ujë. Ai është një resurs i shtrenjtë – mos e shpenzoni pa nevojë!
- Nëse bëni dush, përdorni sa më pak ujë. Pakësojeni kohën për dush për 2-3 minuta, veçanërisht kur ujin e ngrohtë çdo ditë duhet ta përdorin më shumë se një njeri.
- Përdoreni makinën për larjen e enëve vetëm kur është e mbushur plot. Në të kundërtën, lani enët në dorë.
- Përdorni dushe, çezma dhe tualete me rrjedhë të vogël të ujit.
Transporti!
- Për largësi të shkurta ecni në këmbë ose shkoni me biçikletë!
- Për largësi më të gata ndajeni transportin me njerëz të tjerë ose përdorni transport publik!
- Derisa udhëtoni në autostradë, mos vozitni më shpejt se 100 kilometra në orë. Mbi atë shpejtësi harxhoni shumë më tepër lëndë djegëse.
- Nëse keni mundësi, përdorni biodizel si lëndë djegëse.
|
|
| |
|
 |
 |
 |
 |